Góralszczyzna polskich Karpat na krajowej liście. Wśród niej Zagórzanie

Wśród osób odbierających decyzję o wpisie znaleźli się przedstawiciele Zagórzan związanych z Mszaną Dolną i okolicą. Kultura górali polskich Karpat została ujęta na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego, obejmującej tradycje dwunastu grup góralskich. Uroczystość w Ludźmierzu była podsumowaniem dwóch lat pracy nad wspólnym wnioskiem.

• Wspólna historia dwunastu grup góralskich
• Zagórzanie odebrali decyzję w imieniu regionu

Wspólna historia dwunastu grup góralskich

Oficjalnego wpisu dokonano 17 listopada 2025 roku. Wniosek przygotowywano przez dwa lata, łącząc dziedzictwo grup, które różnią się lokalnymi zwyczajami, ale mają wspólne elementy kultury. Uwzględniono w nim:

• górali zagórzańskich,
• górali śląskich,
• górali żywieckich,
• górali babiogórskich,
• górali orawskich,
• górali podhalańskich,
• górali gorczańskich,
• górali kliszczackich,
• górali spiskich,
• górali pienińskich,
• górali łącko-kamienickich,
• górali nadpopradzkich.

Wspólną podstawą opracowania stały się między innymi historia, język, muzyka, taniec, strój oraz obyczaje. Dzięki temu wpis nie dotyczy pojedynczego zespołu czy jednej miejscowości, lecz szerokiego dziedzictwa górali polskich Karpat.

Uroczystość wręczenia decyzji odbyła się 16 października w Instytucie Niematerialnego Dziedzictwa Ludów Karpackich w Ludźmierzu. Dokument przekazano depozytariuszom wniosku, czyli osobom i przedstawicielom grup odpowiedzialnym za zachowanie tradycji.

Zagórzanie odebrali decyzję w imieniu regionu

Wśród reprezentantów górali polskich Karpat znalazły się osoby związane z Zagórzanami. Decyzję odebrały Magdalena Polańska, koordynująca kolejne etapy prac nad częścią zagórzańską wniosku, oraz Klaudia Gawronek, depozytariuszka Zagórzan.

W wydarzeniu uczestniczył również Mirosław Cichorz, wójt gminy Mszana Dolna. Przygotowanie dokumentacji nie byłoby możliwe bez udziału wielu Zagórzan zaangażowanych w zbieranie materiałów i opracowanie wspólnej charakterystyki regionu.

„To prawdziwie historyczny moment dla społeczności góralskiej, a zwłaszcza Zagórzan” – powiedziała Klaudia Gawronek, depozytariuszka Zagórzan.

Wpis na krajową listę nie kończy pracy nad ochroną dziedzictwa. Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego prowadzi i monitoruje Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jej celem jest ochrona, podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji objętych wpisem.

Dla Zagórzan oznacza to także możliwość planowania kolejnych działań związanych z przekazywaniem języka, muzyki, tańca, stroju i zwyczajów następnym pokoleniom. Wpis obejmuje bowiem nie tylko opis istniejących tradycji, lecz także przedsięwzięcia służące zachowaniu ich ciągłości.

na podstawie: Gmina Mszana Dolna.