Bezpłatne badania od 20. roku życia. Sprawdź programy profilaktyczne

W Limanowej i innych miejscowościach wiele badań można wykonać bezpłatnie, bez skierowania albo po wypełnieniu krótkiej ankiety. Programy obejmują zarówno bilans zdrowia dorosłych, jak i mammografię, test HPV HR, kolonoskopię oraz szczepienia. O tym, z czego można skorzystać, decyduje między innymi wiek, stan zdrowia i historia chorób w rodzinie. Kampania „Profilaktyka – podaj dalej” przypomina, że warto przekazać te informacje także bliskim.

• Jedna ankieta może wskazać badania potrzebne dorosłym
• Wiek wyznacza dostęp do mammografii i testu HPV
• Kolonoskopia pozwala sprawdzić jelito grube bez skierowania

Jedna ankieta może wskazać badania potrzebne dorosłym

Program „Moje Zdrowie” jest przeznaczony dla osób od 20. roku życia. Udział rozpoczyna się od ankiety zdrowotnej dostępnej przez Internetowe Konto Pacjenta, aplikację mojeIKP albo w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej.

Na podstawie udzielonych odpowiedzi określany jest zakres badań. W podstawowym pakiecie znajdują się między innymi:

• morfologia krwi,
• oznaczenie poziomu glukozy,
• kreatynina,
• lipidogram,
• TSH,
• lipoproteina A.

W zależności od wieku i odpowiedzi w ankiecie lekarz może zalecić także dodatkową diagnostykę. Po wykonaniu badań pacjent umawia wizytę podsumowującą w swojej przychodni POZ. Podczas spotkania omawiane są wyniki, wykonywane są podstawowe pomiary i przygotowywany jest indywidualny plan zdrowotny.

Do programu można przystąpić tylko wtedy, gdy pacjent ma złożoną deklarację wyboru lekarza lub pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej. Warto sprawdzić to przed rozpoczęciem ankiety, aby nie odkładać dalszych kroków z powodów formalnych.

Wiek wyznacza dostęp do mammografii i testu HPV

W ramach programu profilaktyki raka piersi kobiety w wieku od 45 do 74 lat mogą wykonać bezpłatną mammografię raz na dwa lata. Badanie nie wymaga skierowania. Można zapisać się bezpośrednio w placówce realizującej program, telefonicznie lub osobiście, a także przez IKP, mojeIKP i centralną e-rejestrację. Badania są wykonywane również w mammobusach.

Mammografia pozwala wykryć zmiany na wczesnym etapie, także wtedy, gdy nie pojawiły się jeszcze wyraźne objawy. Dlatego brak dolegliwości nie powinien być powodem rezygnacji z badania w odpowiednim wieku.

Kolejnym programem jest profilaktyka raka szyjki macicy. Kobiety między 25. a 64. rokiem życia mogą bezpłatnie wykonać test HPV HR. Co do zasady badanie przeprowadza się raz na pięć lat i nie potrzeba do niego skierowania.

Jeżeli wynik testu będzie dodatni, z wcześniej pobranego materiału można wykonać cytologię na podłożu płynnym. Nie trzeba wtedy ponownie pobierać próbki. Na badanie można zapisać się w placówce realizującej program albo za pośrednictwem IKP i mojeIKP.

Szczepienie przeciw HPV uzupełnia badania przesiewowe. Zmniejsza ryzyko zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego i nowotworów, które mogą mieć z nim związek. Najlepszą ochronę zapewnia szczepienie przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, dlatego szczególne znaczenie ma ono w przypadku dzieci i młodzieży.

Dziecko można zapisać na szczepienie w przychodni POZ, telefonicznie, osobiście, przez IKP albo aplikację mojeIKP. Szczepienie nie zastępuje jednak późniejszych badań profilaktycznych – kobiety powinny nadal korzystać z zaleconych badań przesiewowych.

Kolonoskopia pozwala sprawdzić jelito grube bez skierowania

Rak jelita grubego przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Kolonoskopia umożliwia wykrycie choroby, a także zmian, które mogą z czasem do niej doprowadzić. W trakcie badania lekarz może usunąć niewielkie polipy.

Z bezpłatnego programu finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia mogą skorzystać:

• osoby w wieku od 50 do 65 lat, jeśli w ciągu ostatnich 10 lat nie miały kolonoskopii,
• osoby w wieku od 40 do 49 lat, jeżeli u krewnego pierwszego stopnia rozpoznano raka jelita grubego.

Skierowanie nie jest potrzebne. Wystarczy zgłosić się do placówki realizującej program. Listę takich miejsc publikuje Narodowy Fundusz Zdrowia.

Profilaktyka obejmuje także szczepienia ochronne. Obowiązkowy kalendarz określa Program Szczepień Ochronnych, natomiast szczepienia zalecane dobiera się między innymi do wieku, stanu zdrowia, wykonywanej pracy i planowanych podróży. Warto omówić z lekarzem, czy posiadane szczepienia są aktualne i czy na danym etapie życia potrzebna jest dodatkowa ochrona.

Informacji o programach, badaniach i szczepieniach można szukać w IKP, aplikacji mojeIKP, przychodni POZ, na portalu pacjent.gov.pl oraz w materiałach Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawdzenie uprawnień według wieku i historii badań pozwala od razu wybrać właściwą ścieżkę, zamiast zgłaszać się do przypadkowego programu.

na podstawie: Szpital Powiatowy w Limanowej im. Miłosierdzia Bożego.