Mszańscy Sprawiedliwi - Fundacja Sztetl podsumowała projekt pamięci i edukacji

W Mszanie Dolnej pamięć o ludziach, którzy uratowali sąsiada spod Małej Góry, wraca do przestrzeni publicznej w formie tablic, spotkań i pracy szkół. Na podsumowaniu projektu pojawiły się nagrody, pieśni tłumaczone i aranżowane na nowo oraz zaskakująca liczba uczestników, którzy chcieli przypomnieć sobie tę historię. To opowieść o zwykłych ludziach stawiających czoła niespotykanej sytuacji i o tym, że pamięć bywa krucha, ale też potrafi być odtworzona.

• Projekt “Oddaję się w wasze ręce i sumienie” przypomniał o rolnikach spod Małej Góry
• Mszana Dolna - jak pamięć przenika szkoły, parafię i życie publiczne

Projekt “Oddaję się w wasze ręce i sumienie” przypomniał o rolnikach spod Małej Góry

21 listopada 2025 r. Fundacja Sztetl z Mszany Dolnej zorganizowała uroczyste podsumowanie projektu poświęconego pamięci miejscowych Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W jego ramach odsłonięto drugą tablicę pamiątkową, tym razem dwujęzyczną, która stanęła w Rynek w 2025 r. — dokumentuje wspólną historię rolników, którzy ukrywali i ocalili Moszego Jereda. Pierwsza tablica została skradziona w 2024 r., co organizatorzy podkreślają jako dowód, że pamięć nadal wzbudza emocje i wymaga pielęgnacji.

W wydarzeniach wzięło udział 645 mieszkańców, rozdano kilkaset broszur informacyjnych, a młodzież z okolicznych szkół uczestniczyła w konkursach literackim i plastycznym. Podczas spotkania wręczono dyplomy i nagrody laureatom, a fragmenty ich prac zostały odczytane przed publicznością.

“Mszańscy Sprawiedliwi uczą nas, że najmocniej trwają rzeczy niewidoczne na pierwszy rzut oka – uczciwość, lojalność, cierpliwość, odpowiedzialność. Jeśli na chwilę zatrzymamy się, zrozumiemy, że to właśnie oni niosą lekcję, której najbardziej potrzebuje współczesność. Lekcję życia budowanego nie na krzyku, lecz prawdzie”

• Laura Kowalczyk

Mszana Dolna - jak pamięć przenika szkoły, parafię i życie publiczne

W trakcie spotkań projekt odwiedził parafię, szkoły oraz trasę rajdu śladami Sprawiedliwych i ocalonego. Oprawę muzyczną zapewnił Jakub Antosz-Rekucki, który wykonał m.in. pieśni Leonarda Cohena i Jaromira Nohavicy w autorskich tłumaczeniach i aranżacjach — utwory miały charakter przypowieściowy, podkreślając uniwersalny wymiar losu i solidarności. Dzięki transmisji online w spotkaniu uczestniczyli także widzowie z wielu krajów, w tym z Argentyny.

Projekt otrzymał wsparcie finansowe Województwa Małopolskiego oraz honorowe patronaty: Marszałka Województwa Łukasza Smółki i Burmistrz Miasta Agnieszki Orzeł. Organizatorzy od lat pracują nad tym, by pamięć o Sprawiedliwych nie zniknęła z lokalnej świadomości i by trafiała do kolejnych pokoleń.

Dla mieszkańców oznacza to nie tylko kolejny publiczny znak pamięci, ale też praktyczne narzędzia edukacyjne — dwujęzyczna tablica ułatwia poznanie historii odwiedzającym i turystom, a konkursy i spotkania angażują młodzież, która może tę pamięć przejąć i przekazać dalej. W kontekście kradzieży poprzedniej tablicy w 2024 r. nowe działania pokazują, że upamiętnianie bywa procesem — czasem naprawczym, czasem odpornym na zewnętrzne zdarzenia.

na podstawie: Powiat Limanowski.