Cztery lata pracy dla cmentarza żydowskiego — finał projektu w Mszanie Dolnej

Podczas wieczoru w Mszana Dolna padły podziękowania, były wzruszenia i długa kolejka po książki. Miejska Biblioteka wypełniła się ludźmi, wolontariusze ściskali dłonie organizatorom, a muzyka skrzypiec przypomniała o ciężkiej historii miejscowej społeczności. To był dzień podsumowań i nowych początków dla projektu, który powstał, by opiekować się zapomnianą nekropolią.

• Finał projektu Opowieść o cmentarzu żydowskim w Mszanie Dolnej
• Premiera dwujęzycznego przewodnika i koncert Marii Sławek

Finał projektu Opowieść o cmentarzu żydowskim w Mszanie Dolnej

W spotkaniu podsumowującym czwartą edycję projektu, które odbyło się 20.10.2025, organizatorzy pokazali dorobek czterech lat pracy. Inicjatywa zainaugurowana w 2022 roku przez Fundacja Sztetl Mszana Dolna miała na celu opiekę nad zabytkowym cmentarzem i przybliżenie jego historii mieszkańcom. W ramach działań prowadzono regularne sprzątania, wolontariaty, oprowadzania po miejscu pamięci oraz spotkania edukacyjne w szkołach.

Na uroczystości nagrodzono przede wszystkim tych, którzy przez lata najczęściej i najwierniej angażowali się w prace porządkowe. Organizatorzy szczególnie podkreślili wkład uczniów i nauczycieli ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Mszanie Górnej oraz Szkoły Podstawowej nr 1 w Kasinie Wielkiej, a także zaangażowanie dyrektorki Ewelina Płachczyńska-Struś, która regularnie prowadzi młodzież do prac przy nekropolii. W kolejnych edycjach projektu odbywały się też warsztaty fotograficzne i plastyczne, zakończone wystawami w Miejskiej Bibliotece w Mszanie Dolnej, a wcześniej ukazały się dwie edycje monografii poświęconych cmentarzowi i miejscom pamięci.

Działania zostały wsparte finansowo przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Wspólnie dla dziedzictwa 2025. Organizatorzy wyraziili wdzięczność wolontariuszom i partnerom za konsekwencję i codzienny trud przy ratowaniu pamięci o dawnych mieszkańcach.

Premiera dwujęzycznego przewodnika i koncert Marii Sławek

Drugą część wieczoru wypełniła promocja nowej publikacji — dwujęzycznego, skierowanego do młodego czytelnika przewodnika autorstwa Jakub Antosz-Rekucki z ilustracjami Magda Komenzy-Regnard. Autorzy rozmawiali z uczestnikami, a następnie podpisywali egzemplarze dla długiej kolejki zainteresowanych. Książka, wydana w wersji polsko-angielskiej, ma być wykorzystywana przede wszystkim podczas spotkań w szkołach i trafić do okolicznych placówek oświatowych. Można ją również zamówić, przesyłając kod/etykietę InPost na adres [email protected].

Wieczór uświetnił wirtuozerski koncert wykładowczyni Akademii Muzycznej w Krakowie, dr hab. Maria Sławek, która przyjechała z autorskim projektem Po:miejsca. W programie znalazły się utwory m.in. Auerbacha, Zdunika, Milsteina, Bacha, Ben-Haima i Wajnberga. Najbardziej poruszający moment to wykonanie autorskiej kompozycji dedykowanej „cieniom-dźwiękom” obozu Płaszów — miejsca martyrologii powiązanego z historią mieszkańców regionu. Publiczność nagrodziła artystkę owacjami na stojąco, a wieczór zamknął się rozmowami i wymianą doświadczeń między twórcami a uczestnikami.

Fotografie z wydarzenia udostępnili m.in. Rachela Antosz-Rekucka i Marek Rekucki. Organizatorem projektu jest Fundacja Sztetl Mszana Dolna, a wydarzenie odbyło się pod honorowym patronatem władz gminnych.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Limanowej.