Odwołanie do KIO – kto i kiedy może z niego skorzystać?

Postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, choć uregulowane szczegółowo w przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp), nie zawsze przebiegają zgodnie z jej literą. W sytuacjach, gdy zamawiający podejmuje działania niezgodne z przepisami lub zaniechuje wykonania obowiązków, wykonawcom oraz innym podmiotom przysługują określone środki ochrony prawnej. Najważniejszym z nich jest odwołanie składane do Krajowej Izby Odwoławczej (KIO). Właściwe skorzystanie z tego narzędzia może przesądzić o dalszym udziale wykonawcy w postępowaniu i zapobiec nieprawidłowemu udzieleniu zamówienia.

Kto może wnieść odwołanie do KIO?

Zgodnie z ustawą Pzp, odwołanie do KIO nie jest dostępne wyłącznie dla wykonawców. Ustawodawca przewidział szerszy krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z tej formy ochrony. W pierwszej kolejności należy wskazać wykonawcę, który ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia i który poniósł, lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przepisów ustawy. To najczęściej spotykana sytuacja – wykonawca czuje się pokrzywdzony np. nieuzasadnionym odrzuceniem oferty lub nieprzejrzystą oceną ofert konkurencji.

Oprócz wykonawców uprawnionymi do wniesienia odwołania są również uczestnicy konkursu – jeśli wykażą analogiczny interes i możliwość poniesienia szkody. Prawo takie przysługuje także organizacjom społecznym, które zostały wpisane na listę prowadzoną przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Czwartą kategorią podmiotów mogących skorzystać z odwołania jest Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców – uprawniony do działania w interesie przedsiębiorców z sektora MŚP.

Wniesienie odwołania do KIO to zarówno kwestia znajomości przepisów, ale również doświadczenia w prowadzeniu postępowań przed Izbą. Każdy błąd formalny czy nieprecyzyjne uzasadnienie może zaważyć na wyniku sprawy. Dlatego warto skorzystać z pomocy kancelarii, która specjalizuje się w prawie zamówień publicznych. JBP Jarzyński Brzeziński Partners od lat skutecznie reprezentuje wykonawców przed Krajową Izbą Odwoławczą. Zespół kancelarii łączy znajomość praktyki orzeczniczej KIO z kompleksową obsługą przedsiębiorców w całym kraju. Dzięki nowoczesnym narzędziom komunikacji skutecznie wspiera klientów niezależnie od lokalizacji.

Na jakie działania lub ich brak przysługuje odwołanie?

Zakres sytuacji, w których możliwe jest złożenie odwołania do KIO, został szczegółowo wskazany w art. 513 ustawy Pzp.

• Podstawową przesłanką jest podjęcie przez zamawiającego czynności niezgodnej z ustawą – może to dotyczyć np. nieprawidłowego odrzucenia oferty, wadliwego opisu przedmiotu zamówienia czy niewłaściwego zastosowania kryteriów oceny ofert.
• Drugim przypadkiem, równie istotnym, jest zaniechanie przez zamawiającego czynności, którą powinien był wykonać. Przykładem może być brak wezwania do uzupełnienia dokumentów, mimo że wykonawca spełnia ku temu przesłanki.
• Trzecia sytuacja dotyczy zaniechania w ogóle wszczęcia postępowania lub konkursu, pomimo że zamawiający był do tego zobowiązany ustawą. To rzadziej występująca okoliczność, ale również objęta ochroną prawną.

Wymogi formalne odwołania do KIO – co należy zawrzeć w piśmie?

Skuteczne złożenie odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej wymaga zachowania rygorystycznych wymogów formalnych określonych w art. 516 ustawy Pzp. Niedopełnienie tych wymogów może skutkować zwrotem odwołania i utratą możliwości obrony swoich racji. Odwołanie powinno przede wszystkim zawierać dane identyfikujące odwołującego: imię i nazwisko lub nazwę, adres zamieszkania albo siedzibę, numer telefonu oraz adres e-mail. W przypadku działania przez przedstawiciela konieczne jest także wskazanie jego danych.

Kolejnym elementem jest dokładne oznaczenie zamawiającego, wraz z jego danymi kontaktowymi. Dla osób fizycznych wymagane jest również podanie numeru PESEL lub NIP (jeśli taki posiadają), a dla pozostałych podmiotów – numer w Krajowym Rejestrze Sądowym albo innym właściwym rejestrze lub ewidencji.

Odwołanie musi także precyzyjnie określać przedmiot zamówienia oraz wskazać numer ogłoszenia zamieszczonego w Biuletynie Zamówień Publicznych lub Dzienniku Urzędowym UE. Szczególnie ważne jest wskazanie konkretnej czynności lub zaniechania zamawiającego, które wykonawca uważa za sprzeczne z przepisami Pzp. Konieczne jest również zwięzłe przedstawienie zarzutów, wskazanie żądania (czyli oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy przez KIO) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, poparte dowodami. Pismo musi być podpisane i zawierać wykaz załączników.

Co się dzieje, gdy odwołanie jest niekompletne?

Złożenie odwołania niespełniającego wymogów formalnych nie zawsze oznacza jego automatyczny zwrot. Zgodnie z art. 518 ustawy Pzp, Prezes Krajowej Izby Odwoławczej – lub skład orzekający – może wezwać odwołującego do uzupełnienia braków formalnych w terminie trzech dni od doręczenia wezwania. Takie wezwanie, co do zasady, przesyłane jest drogą mailową przez Biuro Odwołań Urzędu Zamówień Publicznych.

W przypadku niedotrzymania tego terminu odwołanie podlega zwrotowi i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Co istotne – zwrot odwołania nie powoduje „zatrzymania zegara” – jeśli termin do wniesienia odwołania minie, nie będzie już możliwości skutecznego zaskarżenia tej samej czynności zamawiającego. Dlatego tak ważne jest, aby odwołanie było przygotowane starannie już na etapie jego wniesienia, najlepiej przy wsparciu profesjonalnego pełnomocnika.

Możliwość wniesienia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej pozwala wykonawcom skutecznie reagować na niezgodne z przepisami działania lub zaniechania zamawiających. Choć procedura jest sformalizowana i wymaga spełnienia licznych wymogów, dobrze przygotowane odwołanie może realnie wpłynąć na przebieg postępowania i ochronić interes wykonawcy. Z uwagi na krótki termin i konieczność precyzyjnego sformułowania zarzutów, warto działać szybko i rozważyć skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.

Jeśli rozważają Państwo wniesienie odwołania do KIO lub potrzebują oceny zasadności działania zamawiającego – Kancelaria Jarzyński Brzeziński Partners służy wsparciem. Doradzamy wykonawcom na każdym etapie postępowania o zamówienie publiczne i reprezentujemy ich w sprawach przed Krajową Izbą Odwoławczą.

Jarzyński Brzeziński Partners – Odwołanie do KIO

ul. Jugosłowiańska 15b/40

03-984 Warszawa

[email protected]

+48 502 342 502

Oddział przy Krajowej Izbie Odwoławczej:

Adgar Plaza A

ul. Postępu 17a

02-676 Warszawa

(piętro 1)