Rekordowy budżet Małopolski - co z tego trafi do miasta i okolic

Małopolska szykuje finansowe przyspieszenie, które ma zmienić kolej, drogi i bezpieczeństwo w regionie – a także wpłynąć na życie mieszkańców Limanowej. W centrum planów są inwestycje i przygotowanie na kryzysy; pytanie brzmi, jak szybko i gdzie pojawią się konkretne efekty. Reportażowo przyglądamy się priorytetom zarządu województwa i temu, co z nich może wynikać dla lokalnej codzienności.

• Budżet województwa w liczbach i najważniejsze kierunki wydatków
• Koleje Małopolskie - nowe pociągi, więcej połączeń i presja na dojazdy
• Co inwestycje oznaczają dla Limanowej i okolic
• Bezpieczeństwo regionu - od strażackich wozów po miejsca schronienia

Budżet województwa w liczbach i najważniejsze kierunki wydatków

Projekt budżetu Województwa Małopolskiego na przyszły rok zakłada rekordowe środki. Zarząd przeznacza na wydatki bieżące i inwestycyjne ponad 4 miliardy złotych, z czego na inwestycje – niemal 1,8 miliarda złotych. Największy ciężar programu spoczywa na transporcie i łączności – na ten cel przewidziano ponad 1,9 miliarda złotych, a inwestycyjnie transport ma stanowić około 65 procent wydatków inwestycyjnych. Według marszałka Łukasza Smółki to odpowiedź na rosnące potrzeby przewozowe i konieczność modernizacji infrastruktury.

W budżecie wyszczególniono także большие pozycje:

• kultura i ochrona dziedzictwa – 413 milionów złotych,
• pomoc społeczna – 296 milionów złotych,
• ochrona zdrowia – blisko 250 milionów złotych,
• oświata – ponad 182 miliony złotych,
• turystyka i kultura fizyczna – ponad 112 milionów złotych.

Marszałek wskazuje, że priorytetem pozostaje poprawa jakości życia poprzez inwestycje w drogi, szpitale, edukację i projekty społeczne.

Koleje Małopolskie - nowe pociągi, więcej połączeń i presja na dojazdy

W planach jest zakup łącznie 25 nowych pociągów; na dziś zakontraktowano 12 pojazdów, a pierwszy zestaw ma trafić na tory w wakacje 2026 roku, kolejne pojawią się w 2028, a cały kontrakt ma zostać zrealizowany do 2029. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny szacowany jest na około 50 milionów złotych, a łączna wartość zamówienia przekracza 1 miliard złotych.

Dodatkowo województwo dopłaca do biletów – rocznie na to przeznaczane jest blisko 400 milionów złotych. Tam, gdzie torów brakuje, samorząd rozwija sieć autobusową skomunikowaną z pociągami: obecnie projekty Kolei Małopolskich i Małopolskich Linii Dowozowych docierają do 111 z 183 gmin; w 2026 roku planowane jest objęcie 117 gmin. Koszt funkcjonowania zaplanowanych 75 linii autobusowych to ponad 103 miliony złotych. Zarząd regionu sygnalizuje jednak problem zewnętrznych cięć finansowych – z wnioskowanych ponad 41 milionów złotych przyznano jedynie około 6 milionów złotych i w tej sprawie zwrócono się do rządu o korektę algorytmów rozdziału środków.

Te decyzje oznaczają więcej pociągów na kluczowych trasach, ale też konieczność zwiększenia zaplecza serwisowego i utrzymaniowego oraz dalszych inwestycji w integrację połączeń międzymodalnych.

Co inwestycje oznaczają dla Limanowej i okolic

Dla mieszkańców Limanowej i sąsiednich gmin najistotniejsze będą poprawa dostępności komunikacyjnej i lepsze połączenia z ośrodkami pracy i usług. Większa flota i rozwój dowozów autobusowych mogą:

• skrócić czas dojazdu do ważnych węzłów kolejowych,
• zwiększyć częstotliwość kursów w godzinach szczytu,
• poprawić dostęp do usług medycznych i edukacyjnych w większych ośrodkach.

W praktyce oznacza to też, że lokalne samorządy będą mogły ubiegać się o wsparcie na połączenia autobusowe skorelowane z pociągami. Z perspektywy mieszkańca warto liczyć, że inwestycje drogowe z listy województwa – w tym kontynuacja budowy obwodnic i łączników – poprawią przejezdność i bezpieczeństwo na trasach prowadzących do Limanowej. Jednak tempo realizacji zależy od zakończenia przetargów i pozyskania pozwoleń, więc efekty odczuwalne będą etapami w najbliższych latach.

Bezpieczeństwo regionu - od strażackich wozów po miejsca schronienia

W sferze bezpieczeństwa województwo realizuje szeroki pakiet działań. Inicjatywa „Bezpieczna Małopolska” zaowocowała dostawą ponad 220 jednostek dla OSP; jesienią przekazano 63 nowych wozów gaśniczych – operacja kosztowała 65 milionów złotych. Na kursy pierwszej pomocy przeznaczono 5 milionów złotych i przeszkolono około 3 tysięcy strażaków-ochotników. W poprzednich latach zakupiono też m.in. 50 namiotów polowych i 50 karetek, co ułatwia tworzenie miejsc tymczasowego wsparcia w kryzysie.

W planie finansowym zapisano zabezpieczenie aż 1 miliarda złotych na odporność regionu i działania kryzysowe. Negocjowane są zmiany w programie Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021-2027, które mają zwiększyć liczbę miejsc tymczasowego schronienia, poprawić dostęp do wody w szczególnie narażonych obszarach, doposażyć służby ratownicze i rozwijać szkolenia dla mieszkańców.

Dodatkowe inwestycje obejmują też modernizacje szpitali – wśród placówek wymieniano m.in. szpitale: Rydygiera, św. Łukasza w Tarnowie i Śniadeckiego w Nowym Sączu – oraz wsparcie dla centrów badawczych i edukacji branżowej.

Perspektywa mieszkańca: co warto wiedzieć i jak się przygotować Lokalne efekty budżetu będą zależały od kolejnych decyzji wykonawczych i terminów przetargów, ale pewne konsekwencje można już przewidzieć. Większa flota i dopłaty do biletów powinny obniżyć koszty i zwiększyć komfort dojazdów poza miasto. Rozbudowa dowozów autobusowych oznacza, że gminy na obrzeżach mogą uzyskać lepsze skomunikowanie bez konieczności budowy torów. Z punktu widzenia bezpieczeństwa warto zainteresować się lokalnymi szkoleniami pierwszej pomocy i współpracą z OSP – samodzielne umiejętności uzupełnią inwestycje w sprzęt. Na co zwracać uwagę w najbliższych miesiącach: ogłoszenia o przetargach drogowych, informacje o uruchamianiu nowych linii autobusowych oraz plany dotyczące placówek zdrowia i telemedycyny, zwłaszcza komponenty pilotażowe programów typu Tele-Anioł 2.0.

Informacje dodatkowe o harmonogramach

• planowane pojawienie się pierwszych nowych pociągów: lato 2026,
• kolejne dostawy: 2028, zakończenie zamówienia: 2029,
• obsługa w 2026 roku ma objąć 117 gmin (wobec 111 obecnie).

Województwo raportuje też wysoki poziom kontraktacji funduszy unijnych w programie 2021-2027 – około 60 procent, co daje Małopolsce trzecie miejsce w kraju; do końca listopada podpisano 480 umów o wartości ponad 2,8 miliarda złotych.

na podstawie: Gmina Limanowa.