Muzyczna monografia Zagórzan przyciągnęła uwagę w Mszanie Dolnej

W sali Miejskiego Ośrodka Kultury w Mszanie Dolnej pojawiła się książka, która porządkuje to, co przez lata żyło w pieśniach, wspomnieniach i rodzinnych przekazach. Tego dnia nie chodziło tylko o promocję kolejnej publikacji. W centrum stanęła opowieść o muzyce Zagórzan, opowiedziana naukowym językiem, ale z wyraźnym pulsem lokalnej tradycji.

• Na scenie spotkali się ci, którzy od lat pilnują zagórzańskiego brzmienia
• Książka zbiera rozproszoną pamięć i zamienia ją w solidne kompendium
• Zagórzańskie Dziedziny dostały narzędzie do dalszej pracy nad pamięcią regionu

Na scenie spotkali się ci, którzy od lat pilnują zagórzańskiego brzmienia

We wtorkowy wieczór, 28 kwietnia, MOK w Mszanie Dolnej znów stał się miejscem, w którym kultura regionalna wyszła z gablot i archiwów prosto do ludzi. Promowano tam książkę dr Doroty Majerczyk „Tradycje Muzyczne Górali Zagórzańskich” – publikację, która kilka tygodni wcześniej była już prezentowana w Rabce-Zdroju, a teraz trafiła do serca regionu.

Wydarzenie zorganizowano wspólnie z Polskim Towarzystwem Ludoznawczym Oddział w Mszanie Dolnej. W imieniu autorki gości powitał Michał Wójcik, związany z PTL, a samo spotkanie od początku miało wyraźnie regionalny charakter. Na scenie pojawili się muzycy i zespoły, które w książce nie są tylko nazwiskami czy przypisami, ale żywą częścią opisywanego świata.

Wśród nich byli między innymi:

• Bogusław Nawara z Gminnej Biblioteki i Ośrodka Kultury w Niedźwiedziu, którego wizerunek znalazł się na okładce książki
• kapela Kościelnioków z Olszówki
• zespół Jurkowianie, który prosto po Zagórzańskiej Mszy w Kasinie Wielkiej przyjechał na spotkanie
• muzycy związani z Doliną Mszanki

To ważny sygnał dla całego regionu. Takie wydarzenia nie są jedynie okazją do wręczenia kwiatów i zdobycia autografu. One pokazują, że tradycja muzyczna nie jest muzealnym eksponatem, tylko wspólną sprawą tych, którzy ją współtworzą, dokumentują i przekazują dalej.

Książka zbiera rozproszoną pamięć i zamienia ją w solidne kompendium

Dr Dorota Majerczyk przygotowała opracowanie, które wyróżnia się skalą i rozmachem. To 69. tom serii „Archiwum Etnograficzne” i zarazem pierwsza tak szeroka, naukowa publikacja poświęcona kulturze muzycznej regionu zagórzańskiego. Sama konstrukcja książki pokazuje, że nie jest to jedynie zbiór ciekawostek, lecz praca oparta na długim badaniu i porządkowaniu materiału.

Autorka sięgnęła do archiwów, nagrań terenowych i wywiadów z muzykantami oraz mieszkańcami regionu. Oparła opracowanie zarówno na powojennych źródłach, jak i na materiałach z końca XIX oraz początku XX wieku. Dzięki temu muzyka Zagórzan została pokazana nie jako zamknięta opowieść, ale jako proces, który zmieniał się razem z ludźmi, obyczajami i codziennym życiem.

W książce znalazły się rozdziały poświęcone między innymi:

• historii i charakterowi regionu zagórzańskiego
• badaniom nad folklorem muzycznym od dawnych zapisów po współczesne dokumentacje
• obrzędom dorocznym i rodzinnym, w których muzyka pełniła ważną rolę
• folklorowi pasterskiemu i dziecięcemu
• pieśniom ludowym i muzyce instrumentalnej
• tradycyjnemu instrumentarium
• działalności zespołów regionalnych, kapel i pojedynczych muzykantów

Do tego dochodzą transkrypcje nutowe, teksty pieśni, materiał ilustracyjny i bibliografia. Dla badaczy to solidna podstawa. Dla instruktorów, regionalistów i muzyków ludowych – narzędzie, które pozwala sięgać do źródeł bez błądzenia po rozproszonych notatkach i przypadkowych zapisach.

Zagórzańskie Dziedziny dostały narzędzie do dalszej pracy nad pamięcią regionu

W trakcie spotkania szczególnie mocno wybrzmiała myśl, że ta publikacja porządkuje wiedzę o muzyce Zagórzan i zamyka wiele dawnych wątpliwości. To ważne nie tylko dla środowiska naukowego, ale też dla osób, które prowadzą zespoły regionalne, uczą dzieci i młodzież, przygotowują występy albo po prostu chcą wiedzieć, skąd bierze się brzmienie tego miejsca.

Właśnie dlatego książka wpisuje się w szerszą pracę prowadzoną wokół marki lokalnej Zagórzańskie Dziedziny. To przykład, jak regionalne dziedzictwo może być opisywane rzetelnie, ale bez sztywności. Zyskuje na tym i pamięć, i codzienna praktyka – od sceny, przez salę prób, po rodzinne rozmowy o dawnych pieśniach.

Po prezentacji nie zabrakło gratulacji, kwiatów, wspólnych zdjęć i czasu na krótkie rozmowy z autorką. Stanisław Kościelniak przygotował nawet rymowane życzenia, a atmosfera spotkania była daleka od akademickiej suchości. Raczej żywa, wdzięczna i bardzo osadzona w miejscu.

Książkę można już zdobyć w punktach sprzedaży produktów lokalnych Zagórzańskich Dziedzin:

• w recepcji Janda Resort & Conference
• w Młodzieżowym Ośrodku Rekolekcyjno–Rekreacyjnym na Śnieżnicy
• przez wiadomość na messengerze Zagórzańskich Dziedzin

Kolejne spotkanie z dr Dorotą Majerczyk zaplanowano w Niedźwiedziu 11 maja. Dla tych, którzy chcą wrócić do źródeł własnej tradycji, to ważna data. Nie codziennie pojawia się bowiem publikacja, która tak wyraźnie zbiera rozproszone głosy regionu i układa je w jedną, mocną opowieść.

na podstawie: Urząd Gminy Mszana Dolna.