Uroczystości 80. rocznicy egzekucji Limanowian w Rdziostowie

W niedzielę, 30 czerwca 2024 roku, mieszkańcy Limanowej uczcili pamięć ofiar brutalnej egzekucji, która miała miejsce 80 lat temu w Rdziostowie. Wydarzenie to było nie tylko hołdem dla zamordowanych, ale także przypomnieniem o tragicznych wydarzeniach z czasów II wojny światowej.

• Uroczystości na cmentarzu wojennym - wspomnienie ofiar
• Przemówienia i podziękowania
• Historyczne tło tragedii z 30 czerwca 1944 roku
• Egzekucja i ekshumacja ofiar

Uroczystości na cmentarzu wojennym - wspomnienie ofiar

Obchody rozpoczęły się Mszą Świętą w bazylice limanowskiej, którą odprawił ks. Rafał Słomba. W intencji zamordowanych 80 lat temu modlili się licznie zgromadzeni mieszkańcy, rodziny ofiar oraz lokalni samorządowcy. Po nabożeństwie, uczestnicy przeszli na cmentarz wojenny znajdujący się w obrębie cmentarza parafialnego, gdzie odbyła się oficjalna część uroczystości.

Karol Wojtas, historyk i regionalista, poprowadził ceremonię przy grobach zabitych w Rdziostowie. Na początku odbył się Apel Pamięci, po czym wszyscy zgromadzeni odmówili krótką modlitwę. Samorządowcy oraz rodziny pomordowanych złożyli kwiaty i zapalili znicze na grobach ofiar niemieckiej zbrodni.

Przemówienia i podziękowania

W dalszej części uroczystości głos zabrała Burmistrz Miasta Limanowa, Jolanta Juszkiewicz, która podkreśliła znaczenie pamięci o tych tragicznych wydarzeniach dla współczesnych mieszkańców. Następnie przemawiał Przewodniczący Rady Miasta Limanowa, Leszek Mordarski, oraz Damian Król ze Stowarzyszenia Bliżej Tradycji ze Starej Wsi. Na zakończenie, w imieniu rodzin pomordowanych, podziękowania dla organizatorów wygłosił Maciej Wojtas, wnuk zamordowanych Antoniego i Magdaleny Surmów.

W uroczystości uczestniczyli również Radni Miasta Limanowa: Amelia Wójcik i Piotr Zoń. Organizatorami wydarzenia byli Karol Wojtas oraz Stowarzyszenie Bliżej Tradycji ze Starej Wsi. Patronat nad obchodami objęła Burmistrz Miasta Limanowa, Jolanta Juszkiewicz.

Historyczne tło tragedii z 30 czerwca 1944 roku

Tragedia, którą upamiętniono, miała miejsce 30 czerwca 1944 roku. Wcześniej, 31 maja 1944 roku, na Lipowem doszło do próby aresztowania dwóch żołnierzy AK, Franciszka Tomaszka ps. Felek i Olka Weinbrennera ps. Organ, przez niemieckich żandarmów i granatowych policjantów. Zaskoczeni partyzanci podjęli próbę ucieczki, jednak Tomaszek zginął na miejscu, a Weinbrenner został ranny i później popełnił samobójstwo.

Podczas aresztowania, Franciszek Tomaszek miał przy sobie listę osób, które mu pomagały, co było sprzeczne z podstawowymi zasadami konspiracji. Lista ta wpadła w ręce niemieckiej żandarmerii, co doprowadziło do aresztowania wielu mieszkańców Limanowej i okolic. Aresztowanych przewieziono do więzienia w Nowym Sączu, gdzie byli brutalnie przesłuchiwani.

Egzekucja i ekshumacja ofiar

30 czerwca 1944 roku Niemcy przewieźli aresztowanych do Rdziostowa, gdzie dokonano egzekucji. Ciała zamordowanych zostały pogrzebane w masowych mogiłach. Po zakończeniu II wojny światowej, dokonano ekshumacji ciał, a ofiary, które udało się zidentyfikować, pochowano w ich rodzinnych miejscowościach, w tym na cmentarzu parafialnym w Limanowej oraz w Kaninie.

Uroczystości upamiętniające te tragiczne wydarzenia są ważnym elementem lokalnej pamięci historycznej, przypominającym o ofiarach wojny i heroizmie tych, którzy walczyli o wolność. Wspólne upamiętnienie ofiar sprzyja również budowaniu więzi społecznych i umacnianiu lokalnej tożsamości.

Wg inf z: Urząd Miasta Limanowa